Wzruszająca opowieść o dwóch samotnościach, czyli „Tajemnica Floriana” Chavy Nissimov

Książek o tematyce okołowojennej wydaje się u nas mnóstwo. Nawet w literaturze dziecięcej znajdziemy kilka tytułów wartych uwagi. Jednym z nich jest „Tajemnica Floriana” Chavy Nissimov. Książka po trosze autobiograficzna, pisana z perspektywy dziecka. Jednak nie tego, które trzeba ochronić, ale tego, które nosi na swoich barkach brzemię odpowiedzialności.


Florian jest gadatliwym jedenastolatkiem, który najbardziej lubi bawić się na podwórku z przyjaciółmi. I choć trwa wojna, życie chłopca jest skromne, ale całkiem bezpieczne i szczęśliwe. Pewnego dnia tata wraca do domu z workiem na placach, lecz zamiast ziemniaków wyjmuje z niego małą, chudą dziewczynkę. Pięcioletnia Ewa jest Żydówką, którą rodzice Floriana zgodzili się ukryć. Chłopiec przysięga, że nie piśnie słówka na temat małej, ale sam wie, że będzie mu trudno ukryć sekret, który może kosztować życie całej wioski. Bo Florian jest jak otwarta księga, nie potrafi kłamać, a wszystkie emocje same wskakują mu na twarz. Dlatego jedenastolatek zaczyna unikać kolegów, rzadko wychodzi z domu i odcina się nawet od ukochanej Kamili. Za to całą frustrację wyładowuje na Ewie, robiąc jej złośliwe psikusy. Jednak powoli między nim, a chudą dziewczynką zaczyna rodzić się przyjaźń.

Jeszcze przed lekturą z góry wiadomo, że ta historia ma szczęśliwe zakończenie. W końcu Ewa to Chava, pisarka, która jako dziecko ukrywała się w domu Walczaków w Siedlcach. I choć „Tajemnica Floriana” jest literacką fikcją, to autorka zamknęła w niej swoje doświadczenia, a z pomocą literatury chciała oddać hołd ludziom, którzy przed laty uratowali jej życie. Kiedy Mariusz Szczygieł poznał Chavę i jej historię zaczął zabiegać o wydanie „Tajemnicy Floriana” w Polsce. Dzięki wydawnictwu TADAM możemy dziś trzymać w rękach tą niezwykłą i pełną emocji opowieść. 
 
 
Książka Chavy Nissimov ma wartość nie tylko historyczną, ale przede wszystkim literacką. Pisarka głosem Floriana opowiada o rodzącej się przyjaźni między dwójką samotnych dzieci. I w tej dziecięcej perspektywie jest coś przejmującego, tym bardziej, że styl prowadzenia narracji doskonale pasuje do jedenastolatka. Szczera paplanina z licznymi dygresjami i szczególikami, które umknęłyby uwadze dorosłego, robi ogromne wrażenie. Tak samo świadomość ciężaru tej historii, który został złagodzony przez dziecięcą niewinność bohaterów. Mama oddała Ewę obcym ludziom, żeby dziewczyna mogła przeżyć. Ile z tego rozumie pięciolatka? Pewnie niewiele, bo przecież mama dla dziecka w tym wieku ma większą wartość niż życie samo w sobie. Z kolei Florian mieszka z rodzicami, ale tak naprawdę jest sam. Zimny i wymagający ojciec najczęściej warczy i poucza chłopca, a mama przygnieciona zmartwieniami nie ma czasu ani ochoty, żeby okazywać synowi uczucia. Jego opowieść to także symbol tamtych czasów – nikt się nie rozczula nad dorastającym chłopcem, dorośli nie dopuszczają go do swoich sekretów, wymagają, ale nie rozmawiają, nie tłumaczą, oddzielają się od niego murem. Proza życia jest zbyt trudna i bolesna, żeby wtajemniczać w nią dziecko. Dziecko, które odsunięte na margines jest po prostu skołowane i samotne. Dzięki znajomości z  małą, wylęknioną dziewczynką Florian zaczyna uczyć się odpowiedzialności, wrażliwości i okazywania uczuć. Młodzi bohaterowie są dla siebie podporą. Nie tylko dzielą wspólną tajemnicę, ale także zwykła codzienność staje się łatwiejsza dzięki obecności drugiego człowieka. 
 
„Tajemnica Floriana” Chavy Nissimov to niezwykła opowieść, która trafiła prosto w moje serce. Powieść przeczytałam na bezdechu, z drżącym sercem i łzami kołyszącymi się w łódeczkach powiek. Ale piękna treść to nie wszystko, bo książka zachwyca również subtelnymi i pełnymi czułości rysunkami Marianny Raskin. Jej ilustracje są delikatne i mroczne jednocześnie, a gra świateł odgrywa ogromną rolę w kreowaniu emocji. To połączenie tekstu i obrazu tworzy doskonałą całość, która nikogo nie pozostawi obojętnym. Bez wątpienia to najlepsza książka dla starszych dzieciaków, którą przeczytałam w tym roku. Polecam z całego serca.

💚💚💚
Chava Nissimov, Tajemnica Floriana, tłum. Anna Klingofer-Szostakowska, il. Marianna Raskin, wyd. TADAM, Warszawa 2019. 

Komentarze


Photobucket        

Mój instagram ♥